Tag: Cryptocurrencies

Kripto Para Birimleri – Bitcoin

Bitcoin (BTC), 2008 yılında Satoshi Nakamoto‘nun takma adının arkasına saklanan bir kişi tarafından icat edilen ademimerkeziyetçi bir para birimi. Nakamoto, Bitcoin‘i elektronik ticaretin doğasında olan ekonomik bir sorunu ele alması için önerdi: Özellikle küçük değerli işlemler için internet üzerinden ticaret yapmanın sürtüşme ve yüksek işlem maliyetlerine sahip olması.

Bitcoin, ilk yıllarında nispeten dar bir şifreleme meraklıları topluluğu tarafından biliniyordu. Para birimi ana akım medyaya muhtemelen Haziran 2011’de, WikiLeaks olayı sırasında ilk olarak girdi. WikiLeaks, gizli kaynaklardan bilgi, özellikle haber sızıntıları ve gizli bilgiler yayınlayan bir web sitesidir. WikiLeaks, 2010 yılında Afganistan’daki savaşla ilgili bir dizi gizli belgeyi yayınladı ve bu durum medyanın dikkatini sitenin üstüne çekti ve WikiLeaks‘i ABD hükûmeti ile çatıştırmak istediler. Aralık 2010’da, bir dizi banka ve ödeme hizmeti sağlayıcıları (örneğin, Bank of America, PayPal ve Visa) hizmetlerini WikiLeaks‘e sunmayı reddettiler ve web sitesinin destekçilerinden bağış alması imkânsız olmasa da zorlaşmış oldu. WikiLeaks‘in kurucusu Julian Assange, Haziran 2011‘de Bitcoin ile bağış kabul etmeye karar vererek para biriminin esnekliğini, isimsizliğini ve geleneksel finans sağlayıcılarından bağımsızlığını vurguladı.




poloniex piyasa verileri
28 Haziran, poloniex.com piyasa verileri

Giderek ilginç bir spekülatif yatırım fırsatı olarak görülen Bitcoin, 2013 yılının sonlarına doğru manşetleri daha da muhteşem bir şekilde yakaladı. Fiyat (diğer bir deyişle ABD doları karşılığı), 2013 yılının başında 15 ABD Dolarının altındaydı, Kasım 2013’ün sonunda 1.200 ABD Dolarının üzerine çıktı. Aynı zamanda, Bitcoin elektronik ticarette bir dayanak oluşturuyordu. Örneğin, Çinli bir arama motoru ve dünyanın en çok ziyaret edilen beşinci sitesi olan Baidu, Ekim 2013‘te web sitelerinin güvenliğini ve performansını artırmak için sunduğu ticari hizmet olan Jiasule için Bitcoin’i kabul etmeye karar verdi.

Aynı zamanda, Bitcoin‘in medyadaki varlığının bir diğer nedeni onun şöhretiydi. Para birkaç olay ve skandalın merkezinde idi. En büyükleri Federal Soruşturma Bürosu (FBI) tarafından yapılan İpek Yolu baskınıydı. İpek Yolu, uyuşturucu gibi yasa dışı madde ve hizmetlerin alıcıları ve satıcıları ile eşleşen bir web sitesiydi. FBI, İpek Yolu’ndaki esnafın 2,5 yıl boyunca 1,2 milyar dolarlık gelir elde ettiği tahminini yaptı. Bitcoin, taraflar arasındaki bu yasa dışı işlemler için tercih edilen bir para birimi hâline geldi ve algılanan isimsizlik ve yasal sistem dışındaki operasyonlarıyla onları cezbetti. 2 Ekim 2013’te Silk Road‘ı kapatıldı ve 2015 yılında siteyi işletmekle suçlanan Ross William Ulbricht tutuklandı. Bu süreçte FBI, yaklaşık 26.000 Bitcoin ele geçirdi ve bu miktar yaklaşık 3,5 milyon dolar değerindeydi. 28 Haziran 2017 itibarı ile 26.000 Bitcoin yaklaşık olarak 64 milyon dolar ediyor.

Bütün bu olaylar kaçınılmaz olarak düzenleyicileri ve politika yapıcıların Bitcoin‘e dikkatini çekti. Amerika Birleşik Devletleri’nde, Bitcoin konusundaki senato duruşmaları 18-19 Kasım 2013’te yapıldı. Dijital para birimi genel olarak olumlu bir etki yaptı ve politika yapıcılar potansiyel risklerini vurgulamış olsa dahi, acilen bir düzenleme yapılması önerilmedi. Bazı ülkelerde tepki daha sertti. Çin‘in merkez bankası, finansal kuruluşların dijital para birimiyle alışveriş yapmalarını yasaklamıştır. Sonuç olarak, Baidu web sitesi Aralık ayında Bitcoin’i kabul etmeyi bıraktı. Benzer şekilde, Vietnam‘ın mali yetkilileri, para birimini o ülkede yasa dışı hâle getirdi.

Bitcoin, bu ve benzeri öykülerin habercisinde onu ana haberler haline getirdi. Genel bilgi, ayrıntıları olmasa da, bu “Bitcoin” hakkında duyurdu; yükselen dijital para birimi, hiçbir merkezî banka yoktu, ulusal sınırları savunan, değer ve popülarite kazanıyordu. Bitcoin, anlık, anonim ve ücretsiz işlem yapma yöntemi olarak lanse edildi. Eşler arası işlemlerde, uluslararası transferlerde ve benzeri durumlarda kullanılmak üzere mevcut paraya daha hızlı ve daha ucuz bir alternatif olarak algılanmaya başlamıştı. Göreceğimiz gibi, bu heyecanın en azından bir kısmı yanlış yerleştirildi. Bitcoin ile ödeme yapmanın tamamen anonim olmadığı ve her zaman özgür olmadığı veya anlık olmadığı ortaya çıkıyor. Bununla birlikte, Bitcoin bilgisayar bilimlerinde meydana gelen ustaca bir gelişim örneğidir. Bir para birimi olarak potansiyel kullanımının ötesine geçen Bitcoin’in en büyük katkısı, merkezî olmayan bir ağda çift harcama sorununu çözmüş olmasıdır.

Yararlı Bağlantılar

Bir Bitcoin cüzdan adresi için gerçekleştirilen işlemleri, aşağıdaki örneklerde de olduğu gibi cüzdan bilgisini içeren bağlantılar aracılığıyla takip etmek mümkündür.

Örnek BTC cüzdan takip adresleri:
https://blockchain.info/address/1LwDn3mgPtxK87RdXUARuBuJmWjN36E8zb

https://blockchain.info/address/1DoZLy9JQJm74TCJCrwyfAHWaE398BZ3is

Ödeme yaptığınızda ya da ödeme aldığınızda söz konusu ödemenin durumunu, sondaki cüzdan adresini değiştirmiş olduğunuz bağlantılardan canlı olarak takip edebilirsiniz.

Bitcoin cüzdanı açmak için: https://blockchain.info/tr/wallet

Ortalama Bitcoin değerini öğrenmek için:http://preev.com

Bitcoin ve diğer coinler arasında işlem yapmak için (yabancı Bitcoin borsası) örnek: https://poloniex.com/

Türkiye merkezli Bitcoin borsası örneği: https://koinim.com

Diğer yabancı Bitcoin borsası örnekleri: https://www.bitfinex.com | https://www.bitstamp.net

Kaynakça

Halaburda, Hanna, and Miklos Sarvary. Beyond bitcoin: The economics of digital currencies. Springer, 2016.

Bitcoin